Handelen op de onbalansmarkt met een zakelijke batterij werkt als volgt: een batterijsysteem reageert automatisch op prijssignalen van netbeheerder TenneT door op gunstige momenten energie te leveren of te absorberen, waarvoor het bedrijf een vergoeding ontvangt. Dit is mogelijk via een aggregator die het batterijvermogen bundelt en inzet op de onbalansmarkt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over onbalanshandel, van verdiensten en risico’s tot de technische eisen aan je batterij.

Wat verdienen bedrijven concreet met onbalanshandel?

De inkomsten uit onbalanshandel variëren sterk en zijn afhankelijk van de onbalansprijs op een bepaald moment, de capaciteit van de batterij en hoe actief het systeem wordt ingezet. In de praktijk kunnen bedrijven met een middelgrote zakelijke batterij enkele duizenden euro’s per jaar verdienen, maar er zijn ook periodes waarin de onbalansprijs laag of zelfs negatief is.

De onbalansprijs kan op piekmomenten flink oplopen, soms tot honderden euro’s per megawattuur. Dat maakt onbalanshandel aantrekkelijk als aanvullende inkomstenbron naast andere toepassingen van batterijopslag, zoals het afvlakken van piekverbruik of het opslaan van zonne-energie. De werkelijke verdiensten zijn echter nooit gegarandeerd, omdat de markt continu beweegt.

Wat wel vaststaat: hoe groter en flexibeler de batterijopslag van een bedrijf, hoe meer potentieel er is om te profiteren van schommelingen op de onbalansmarkt.

Hoe bepaalt TenneT de onbalansprijs?

TenneT stelt de onbalansprijs vast op basis van het verschil tussen het werkelijke stroomverbruik en de geplande productie of afname in Nederland. Wanneer er een tekort is op het net, stijgt de onbalansprijs. Bij een overschot daalt de prijs, soms zelfs tot onder nul.

De onbalansprijs wordt elk kwartier opnieuw vastgesteld. TenneT kijkt daarbij naar de kosten van de maatregelen die nodig zijn om het net weer in balans te brengen, zoals het inschakelen van reservecapaciteit. Partijen die bijdragen aan het herstel van de balans, worden beloond via deze prijs. Partijen die de onbalans verergeren, betalen juist een boete.

Voor bedrijven met een zakelijke batterij betekent dit concreet: het systeem moet razendsnel kunnen reageren op signalen van de aggregator, die op zijn beurt de onbalansprijzen van TenneT volgt. Hoe sneller en nauwkeuriger de batterij reageert, hoe effectiever de inzet op de onbalansmarkt.

Welke batterijspecificaties zijn nodig voor onbalanshandel?

Voor deelname aan de onbalansmarkt gelden technische minimumvereisten waaraan een zakelijke batterij moet voldoen. De belangrijkste eisen zijn:

• Minimaal vermogen: een batterijsysteem heeft doorgaans minimaal 100 kW aan regelbaar vermogen nodig om relevant te zijn voor aggregators
• Reactiesnelheid: het systeem moet binnen seconden kunnen reageren op aanstuurcommando’s
• Communicatieprotocollen: de batterij moet digitaal aanstuurbaar zijn via standaardprotocollen zoals Modbus of SCADA
• Beschikbaarheid: de batterij moet een hoge uptime garanderen, want uitval tijdens een onbalansperiode kan tot boetes leiden
• Energiemanagementsysteem: een slim energiemanagementsysteem dat meerdere toepassingen tegelijk kan coördineren is sterk aanbevolen

Kleinere batterijen kunnen soms via bundeling door een aggregator toch deelnemen, maar de technische eisen aan communicatie en reactiesnelheid blijven gelden. Kijk bij de aanschaf van zakelijke energieopslag dus altijd of het systeem geschikt is voor marktparticipatie.

Kan een bedrijf zelfstandig handelen of is een aggregator verplicht?

Voor de meeste bedrijven is een aggregator in de praktijk noodzakelijk. TenneT stelt namelijk drempelwaarden aan de minimale hoeveelheid regelbaar vermogen die direct op de onbalansmarkt mag worden aangeboden. Die drempel ligt voor directe deelname zo hoog dat individuele bedrijven daar zelden aan voldoen.

Een aggregator bundelt het vermogen van meerdere batterijen en biedt dit als één geheel aan op de onbalansmarkt. Het bedrijf stelt zijn batterijcapaciteit beschikbaar en ontvangt daarvoor een vergoeding, terwijl de aggregator de handel en communicatie met TenneT afhandelt. Dit verlaagt de drempel voor deelname aanzienlijk.

Bedrijven met een zeer grote batterijinstallatie, zoals grootschalige industrie of logistieke hubs, kunnen in theorie rechtstreeks als balansverantwoordelijke partij optreden. Dit vereist echter een eigen vergunning, uitgebreide rapportage en directe aansluiting op de systemen van TenneT. Voor het overgrote deel van de zakelijke markt is samenwerking met een aggregator de meest praktische route.

Wat zijn de risico’s van onbalanshandel voor bedrijven?

Onbalanshandel brengt reële financiële en operationele risico’s met zich mee die bedrijven niet mogen onderschatten. De onbalansprijs is onvoorspelbaar en kan ook negatief uitpakken als een batterij op het verkeerde moment energie levert of absorbeert.

De belangrijkste risico’s op een rij:

1. Prijsrisico: de onbalansprijs fluctueert per kwartier en is niet te voorspellen. Een onjuiste inschatting kan leiden tot verlies in plaats van winst.
2. Beschikbaarheidsrisico: als de batterij uitvalt tijdens een actieve onbalansperiode, kan het bedrijf een boete ontvangen van de aggregator of TenneT.
3. Slijtage van de batterij: intensief gebruik voor onbalanshandel versnelt de degradatie van batterijcellen, wat de levensduur en restwaarde van het systeem verlaagt.
4. Contractrisico: aggregatorcontracten kunnen verplichtingen bevatten over beschikbaarheid en reactietijd die conflicteren met andere bedrijfsdoelen, zoals het opslaan van eigen zonne-energie.
5. Regelgevingsrisico: de spelregels op de onbalansmarkt kunnen veranderen, wat invloed heeft op de verdiensten en deelnamevoorwaarden.

Een goede risicospreiding is dan ook essentieel. Bedrijven die hun batterij uitsluitend inzetten voor onbalanshandel lopen meer risico dan bedrijven die de batterij combineren met eigen energiebeheer en meerdere marktproducten.

Wanneer is onbalanshandel de juiste keuze voor een bedrijf?

Onbalanshandel is de juiste keuze wanneer een bedrijf al beschikt over een substantiële zakelijke batterij die niet de hele dag volledig wordt benut voor eigen energiebeheer. De onbenutte capaciteit kan dan worden ingezet voor marktparticipatie, zonder dat dit ten koste gaat van de primaire bedrijfsprocessen.

Onbalanshandel past goed bij bedrijven die:

• een batterijsysteem van minimaal 100 kW hebben met de juiste technische specificaties
• al werken met een slim energiemanagementsysteem dat meerdere doelen kan combineren
• bereid zijn een contract aan te gaan met een aggregator
• de risico’s begrijpen en kunnen opvangen, bijvoorbeeld doordat de batterij ook andere waarde levert
• actief zijn in sectoren met hoge energiekosten, zoals industrie, logistiek of de agrarische sector

Is onbalanshandel het enige doel van een batterij, dan is de businesscase vaak te smal. De sterkste businesscases combineren meerdere toepassingen: eigen verbruik van zonne-energie, piekvermindering, netcongestiemanagement én marktparticipatie. Zo rendeert de investering in zakelijke energieopslag het best.

Hoe Energy Shift helpt met onbalanshandel en zakelijke batterijopslag

Wij bij Energy Shift begeleiden bedrijven van begin tot eind bij het opzetten van een effectieve energieopslagstrategie, inclusief de mogelijkheden rondom de onbalansmarkt. We kijken niet alleen naar de technische specificaties van een batterijsysteem, maar ook naar hoe het past binnen de bredere energiehuishouding van jouw bedrijf.

Wat we concreet voor je doen:

• Analyse van je energieprofiel en de potentie voor onbalanshandel
• Advies over de juiste batterijspecificaties voor zowel eigen gebruik als marktparticipatie
• Begeleiding bij het selecteren van een geschikte aggregator
• Ontwerp en realisatie van een compleet batterijsysteem met slim energiemanagementsysteem
• Doorlopend beheer en monitoring, zodat je systeem altijd optimaal presteert

Wil je weten of onbalanshandel past bij jouw situatie? Bekijk onze zakelijke energiediensten of neem een kijkje bij onze gerealiseerde projecten voor concrete voorbeelden. Liever direct sparren? Neem contact op en we denken graag met je mee.

Gerelateerde artikelen

• Wat is het verschil tussen CCS en MCS laadstandaarden voor vrachtwagens?
• Wat is de impact van een vol stroomnet op de bedrijfsvoering van logistieke bedrijven?
• Hoe sla je zelf opgewekte zonne-energie op als bedrijf?
• Wat is het verschil tussen een zakelijk en particulier energieopslagsysteem?
• Kan ik zonnepanelen zakelijk terugleveren?

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.